۰

سدهای زیرزمینی

 مهندسی عمران مقالات تخصصی

در مناطق خشک و نیمه خشک جهان ماسه و شن ته نشین شده در آبراهه ها و رودخانه ها می توانند آب را برای اهداف شرب همانند آبیاری فراهم کنند. بعضی از آبراهه ها فصلی هستند ولی می توان آن را دائمی کرد. بستر آبراهه هایی که خشک هستند ولی دارای پوشش گیاهی سبز در بستر و پهنه های سیلابی هستند، نشان می دهند که آنها بایستی منبع آب در مجاورت زیر سطح بستر باشند.

سدهای زیرزمینی طبیعی اغلب دلیلی برای محدوده های آب جمع شده و پوشش حاصله هستند. پوشش سنگی بیرون زده از بستر رودخانه که در مقطع عرضی آن گسترش یافته است بصورت یک سد عمل کرده و مانع عبور جریان از زیر سطح زمین و از میان بستر ماسه ای رودخانه می گردد. جریانهای سیلابی فصلی نیز دو سمت آبراهه را اشباع می کنند.

سدهای زیرزمینی

اصلاح و بهبود سدهای زیرزمینی طبیعی و یا ایجاد نوع جدید آن در مقدار ارزش و تاثیر معنی دار آن در ذخیره و افزایش منابع آبی است. سدهای زیرزمینی را می توان از بتن، سنگ و ملات و گابیون با پوشش ضد آب مثل ورقه های پلاستیکی یا لایة رسی و یا خاک تثبیت شده احداث نمود.

این موضوع دارای اهمیت است که سد بر روی یک بستر نفوذ ناپذیر ساخته شده و دو طرف سد به دو تکیه گاه آبراهه تا جاییکه مورد نیاز باشد اتصال می یابد تا در مواقع سیلابی از فرسایش و عبور جریان جلوگیری کند.

مزایا و منافع احداث سد زیرزمینی در مقایسه با سدهای سطحی عبارتند از:

۱) افت ناشی از تبخیر در مناطق خشک در سد زیرزمینی بسیار کمتر از سد سطحی است که آب در معرض نور خورشد و گرما قرار دارد.

۲) نگهداری سدهای زیرمینی بسیار راحت تر و ارزانتر از سدهای سطحی است.

۳) از تولید مثل و تکثیر حشرات و انگلها مثل پشه جلوگیری می شود.

۴) آلودگی آب ذخیره شده توسط مردم و حیوانات بصورت قابل توجه ای کاهش می یابد بویژه بصورت یک چاه و پمپ دستی می توان آب را بهداشتی و کنترل شده استحصال کرد.

سدهای زیزمینی در مقطع عرضی رودخانه و در زیر سطح زمین جهت بهبود وضعیت منابع آب قابل اطمینان و با ارزش در مناطق خشک و نیمه خشک احداث می شوند. سدهای زیرزمینی سیلابهایی را که منافذ ذرات درشت دانه بستر رودخانه را پر کرده و به سمت پائین دست از زیر زمین زهکش می شوند را کنترل می کند. سدهای زیرزمینی اجازة عبور آب باران بدون کاهش جریان به سمت اهالی در پائین دست می گردد. علاوه براین سدهای زیرزمینی هیچگونه نیازی به نگهداری نداشته و توسط ماسه یا گل مسدود نمی شوند. افت ناشی از تبخیز نیز غالبا زمانیکه آب در ماسه ذخیره می گردد وجود ندارد.

کجا می توان سد زیرزمینی احداث کرد؟

ترجیحا سد زیرزمینی بر روی یک لایة نفوذ ناپذیر بدلیل ایجاد حجم بزرگتری از آب احداث می گردد. سدهای زیرزمینی را می توان در بستر رودخانه های بدون لایة نفوذ ناپذیر نیز احداث کرد ولی ممکن است آب کمتری را ذخیره کنند. علاوه بر این نکات ذیل نیز بایستی مدنظر قرار بگیرد:

۱) در مناطق خشک و نیمه خشک احداث می شوند.

۲) در محلهایی که مصالح بستر دارای نفوذ پذیری بالایی هستند.

۳) در جایی که دارای یک لایه نفوذناپذیر در نزدیکی سطح زمین وجود دارد.

۴) فاصله سد زیرزمینی تا محل مصرف حتی الامکان کم باشد.

۵) در جاهایی که دارای بارندگی نامنظم بوده و آبراهه فصلی باشد.

۶) در محلهایی که دارای بیشترین مخزن و کمترین ارتفاع اجرا را داشته باشد.

۷) ماسة درشت دانه آب بیشتری را نسبت به ماسه ریزدانه ذخیره می کند. بستر آبراهه های با مواد ماسه ای دشت دانه نیز بهتر عمل می کنند.

۸) سدهای زیرزمینی نبایستی در مکانهایی که هرز آب روستاها رها می گردد و یا در مکانهایی که آب در آنجاها آلوده می گردد احداث گردند.

۹) محدودة سد زیرزمینی نبایستی شامل خاکهای شور یا سنگهای شور که آب را شور می کنند باشد.

۱۰) سد نبایستی برروی تخته سنگهای فرسوده شده و یا سنگهای شکافدار بدلیل نشت آب در آنها احداث شوند.

منبع: آفتاب

نظرات (۰)
هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی

نمونه سوالات عمومی آزمون استخدامی فراگیر دستگاههای اجرایی با پاسخ تشریحی

بایگانی

پيوندها